To choroba polegająca na ogniskowym (na ograniczonej powierzchni) uszkodzeniu chrząstki bloczka kości skokowej i leżącej pod nią kości. Problem ten występuje pod wieloma innymi nazwami: osteochondritis dissecans, osteochondrosis dissecans, OCD, ubytek chrzęstno-kostny, martwica oddzielająca chrzęstno-kostna.
Jest kila przyczyn postawania uszkodzeń chrzęstno-kostnych. W przypadku zmian leżących po stronie przyśrodkowej bloczka najczęściej przyczyną jest miejscowe niedokrwienie tkanki kostnej i zmiana rozwija się powoli. Często objawy pojawiają się dopiero po skręceniu, choć uszkodzenie chrząstki jest obecne już wcześniej.
Z kolei uszkodzenia części bocznej w większości wynikają bezpośrednio z urazów.
Martwica chrzęstno-kostna bloczka kości skokowej znana jest także jako: OCD bloczka kości skokowej, OCL kości skokowej, złamanie chrzęstno-kostne kości skokowej, ubytek chrzęstno-kostny, osteochondrosis dissecans, osteochondritis dissecans, martwica oddzielająca chrzęstno-kostna, martwica stawu skokowego, martwica bloczka kości skokowej.
Funkcjonuje także pod nazwą martwica bloczka kości skokowej, martwica stawu skokowego.
Ta nazwa może oznaczać jedną z kliku chorób. Zobacz także post na Instagramie →
Rada dla szukających informacji w Google — martwica kości skokowej to określenie obejmujące wiele chorób. Informacje znalezione w Internecie nie muszą dotyczyć twojego problemu. Spójrz poniżej:
Najczęstsze uszkodzenie chrząstki kości skokowej. Zazwyczaj dotyczy przyśrodkowej (wewnętrznej) części bloczka kości skokowej. Powstaje trochę jak dziury w jezdni — najpierw psuje się podbitka (kość podchrzęstna), a z czasem pęka i zapada się asfalt (chrząstka). Może też być odwrotnie: pęka chrząstka (asfalt) a następnie uszkadza się kość. W obu przypadkach mamy ostatecznie uszkodzenie i tkanki chrzęstnej i kostnej — uszkodzenie chrzęstno-kostne.
W badaniach obrazowych widzimy uszkodzenie dotyczące i kości i chrząstki — stąd nazwa. To jest problem powstający powoli, nieurazowy, ale objawy pojawiają się dopiero po skręceniu.
Rzadsze. Złamanie zdarzające się przy skręceniu. To nie jest martwica! Występuje częściej po boku kości skokowej. Jeśli ulegnie obróceniu to ma piękną nazwę — LIFT — lateral inverted talar fracture.
Klasyczna martwica kości — AVN (avascular necrosis). Najczęściej pourazowa, pojawia się po złamaniu kości skokowej. W złamaniach dochodzi do przerwania naczyń prowadzących krew do fragmentów kości skokowej. W niektórych typach złamań do 100% występowania. Problem bardzo trudny — trzeba leczyć z ortopedą specjalizującym się w stopie.
Może być też bez urazu. Bez uchwytnej przyczyny dochodzi do zaburzenia dopływu krwi do całej kości skokowej. Z czasem pojawiają się dolegliwości, a w rezonansie magnetycznym widzimy zmiany obejmujące prawie całą kość skokową.
Zmiany często są widoczne już na zdjęciach rentgenowskich, natomiast na pełną ocenę pozwala badanie rezonansu magnetycznego i tomografia komputerowa.
W leczeniu zmian wykrytych przypadkowo stosuje się zazwyczaj leczenie nieoperacyjne.
W przypadku większości zmian, które dają dolegliwości bólowe, konieczne jest leczenie operacyjne. W leczeniu operacyjnym stosuje się leczenie zabiegi artroskopowe i rekonstrukcje na otwarto — spójrz niżej.
Uszkodzenia chrzęstno-kostne przypominają trochę dziury w jezdni więc leczenie OCD kości skokowej przypomina trochę naprawianie dziur w jezdni. Celem jest odtworzenie powierzchni kości skokowej tworzącej staw.
Metod leczenia ubytków chrzęstno-kostnych jest wiele. Prawie zawsze stosuje się membrany odtwarzające powierzchnię kości skokowej. W ostatnich latach coraz więcej prac naukowych pokazuje, że stosowanie membran poprawia wyniki leczenia. Głębsze ubytki kostne — czyli większość przypadków — wymagają wypełnienia przeszczepem kości.
Trudnością w leczeniu jest dostęp operacyjny. Uszkodzenia kości skokowej są ukryte wewnątrz stawu. W zależności od lokalizacji ubytku stosuje się dostęp artroskopowy, dostęp z niewielkiego cięcia lub dostęp z osteotomią (chirurgicznym złamaniem) kostki przyśrodkowej. Jeśli tylko można, a w większości przypadków można, unikam wykonywania osteotomii kostki przyśrodkowej. Pozwala to na szybszy powrót do sprawności.
Nieleczone uszkodzenia chrzęstno-kostne powodują dolegliwości bólowe wpływające na możliwość funkcjonowania. Po latach mogą prowadzić do rozwoju zmian zwyrodnieniowych stawu skokowego.
Uszkodzenia chrzęstno-kostne są często skutkiem niestabilności i nawracających skręceń stawu skokowego. Odpowiednie leczenie skręceń i niestabilności stawu zapobiega uszkodzeniom chrząstki.
Jeśli ubytek chrzęstno-kostny powoduje objawy to uprawianie sportu będzie powodowało nasilanie dolegliwości bólowych.
Niestety nie. Taki ubytek ma skomplikowany kształt, dotyczy zarówno chrząstki jaki i kości. Leki doustne nie będą miały dobrego efektu.
