Złamanie kostki jest częstym i poważnym urazem stawu skokowego. Może prowadzić do trwałego ograniczenia sprawności stawu — dlatego wymaga specjalistycznego leczenia, najlepiej przez specjalistę chirurgii stopy. W leczeniu najważniejsze jest dokładne odtworzenie anatomii stawu.
Do złamań kostek goleni dochodzi przy upadkach, poślizgnięciach, przy różnorodnych sportach. Najczęściej przyczyną jest niekontrolowana rotacja, siła zbyt duża, przekraczająca wytrzymałość kości.
Złamanie kostek goleni ma wiele nazw. Wyróżnia się złamanie kostki bocznej (złamanie kości strzałkowej), złamanie kostki przyśrodkowej, złamanie kostki tylnej i rzadkie: złamanie kostki czwartej. Jeśli występuje kilka złamań to mamy złamanie dwukostkowe lub trójkostkowe.
Od razu pojawia się ból i obrzęk, po krótkim czasie zasinienie. Przy bardziej rozległych złamaniach pojawia się deformacja kształtu kończyny. Stawanie na uszkodzonej kończynie jest niemożliwe.
Rozpoznanie złamania kostek zazwyczaj nie sprawia trudności. Poza zdjęciami rentgenowskimi diagnostykę prawie zawsze rozszerza się o badanie tomografii komputerowej.
Niewielką część złamań kostki można leczyć nieoperacyjnie. Najczęściej leczy się nieoperacyjnie złamanie kostki bocznej.
Leczenie złamania dwukostkowego i trójkostkowego praktycznie we wszystkich przypadkach jest operacyjne. Konieczne jest anatomiczne nastawienie złamanych kości. Po operacji konieczna jest wczesna, fachowa rehabilitacja.
Problemy po złamaniach kostki są niestety częste. Mogą pojawiać się problemy z gojeniem złamań, problemy z gojeniem dostępów operacyjnych.
Często widujemy ograniczenie zakresu ruchu — sztywność stawu.
Problemem mogą być także wolne fragmenty śródstawowe powodując konfliktowanie.
Idealne nastawienie złamania zmniejsza ryzyko ograniczenia ruchu i powstania zwyrodnienia stawu.
Złamanie jest wynikiem urazu, więc trudno mówić w typ przypadku o profilaktyce. Na pewno przed złamaniem chronią dobre mięśnie i koordynacja mięśniowa — czyli przygotowanie motoryczne. Warto wiedzieć, że złamania częściej występują u osób otyłych i osób z osteoporozą.
W leczeniu złamania kostki pierwszym etapem jest postawienie pełnego rozpoznania. Wymaga to wykonania diagnostyki obrazowej RTG oraz w większości przypadków tomografii komputerowej (TK). Na tym etapie oceniam, czy złamanie może być leczone zachowawczo czy operacyjnie.
W przypadku leczenia operacyjnego kolejnym etapem jest zaplanowanie operacji — planowanie obejmuje kolejne etapy takie jak dobór dostępów operacyjnych, dobór technik nastawienia, dobór implantów do zespolenia. Przygotowanie przedoperacyjne jest kluczem do powodzenia zabiegu. Konieczne jest dążenie do pełnego nastawienia anatomicznego i naprawy całości uszkodzonych struktur stawu.
Fizjoterapię i obciążanie wdrażam tak szybko, jak pozwala na to stan kończyny i rodzaj leczonego złamania.
Tu odpowiedź jest bardzo zróżnicowana. Decyzja zawsze należy do lekarza operującego. W części złamań możliwe jest obciążanie od pierwszego dnia po złamaniu, w innych przypadkach do obciążania dochodzi się stopniowo w ciągu 6 tygodni.
To jest pytanie do lekarza ortopedy. Tradycyjnie po złamaniu standardowo stosowano 6 tygodni odciążenia o kulach. Obecnie sprawa jest bardziej zróżnicowana. W przypadku części złamań wiemy, że można wrócić do obciążania (i odstawić kule) znacznie wcześniej.
Odpowiedź na to pytanie zależy bardzo mocno od rodzaju pracy. Do pracy umysłowej, zdalnej, można wrócić dosłownie po kilku dniach. Praca wymagająca dłuższych okresów chodzenia, stania będzie możliwa zazwyczaj po trzech miesiącach.
Tu znowu odpowiedź brzmi: to zależy. W większości przypadków nie ma konieczności usuwania zespolenia. U części pacjentów usunięcie zespolenia jest wskazane ze względu na przykład na konflikt z obuwiem.
Fizjoterapię po złamaniu kostki rozpoczyna się prawie od razu po operacji. Program fizjoterapii musi być dostosowany indywidulanie i skonsultowany z lekarzem — nie ma jednego «wzorca» fizjoterapii pasującego do wszystkich sytuacji.
