Niestabilność stawu skokowego

Niestabilność stawu skokowego jest najczęściej wynikiem powtarzanych skręceń stawu skokowego. Niestabilność powstaje w wyniku uszkodzenia więzadeł stabilizujących staw skokowy. Podstawowym objawem niestabilności są powtarzające się skręcenia stawu skokowego.

Przyczyny

Zdrowy staw skokowy jest stabilizowany przez elementy bierne — więzadła i elementy czynne — mięśnie. Przy skręceniu dochodzi o uszkodzenia więzadeł — to pozwala na większe przemieszczanie się kości stawu skokowego względem siebie.

Objawy

Podstawowym objawem niestabilności jest skłonność stawu do skręceń, w skrajnych przypadkach skręcenia mogą występować codziennie. Kolejnym objawem jest poczucie niepewności kończyny — poczucia zagrożenia skręceniem. U części osób niestabilność objawia się bólem i obrzękami wokół kostki bocznej po wysiłku.

Diagnostyka

Podstawą rozpoznania jest badanie kliniczne wykonane przez lekarza i objawy zgłaszane przez pacjenta. Zerwanie więzadeł można potwierdzić w badaniu ultrasonograficznym lub w rezonansie magnetycznym.

Leczenie

Leczenie rozpoczyna się od działań nieoperacyjnych — rehabilitacji. W przypadkach, kiedy leczenie rehabilitacyjne nie jest wystarczające stosuje się rekonstrukcję operacyjną. Szczegółowy sposób wykonania operacji zależy od rodzaju uszkodzenia — taką decyzję podejmuję razem z pacjentem przy kwalifikacji.

Powikłania

Powtarzające się skręcenia mogą prowadzić do uszkodzeń wtórnych: uszkodzeń ścięgien m. strzałkowych, wytwarzania osteofitów i uszkodzeń chrząstki stawu skokowego a w konsekwencji do zwyrodnienia stawu.

Profilaktyka

Konieczne jest staranne leczenie skręceń stawu skokowego, większość niestabilności rozwija się na bazie niedoleczonych skręceń.

Сzęsto zadawane pytania

Tak, choć różne sporty stawiają stawowi skokowemu różne wymagania. Przy niestabilności relatywnie mało obciążająca będzie jazda na rowerze czy bieganie na nartach, natomiast niemożliwe może być granie w siatkówkę lub koszykówkę.

Stabilność stawu skokowego można poprawić stosując ortezę stabilizującą staw skokowy lub stosując odpowiedni taping (plastrowanie).

Najczęściej występującym objawem niestabilności są nawracające skręcenia. Skręcenia występują często, kilka razy w ciągu roku, czasami nawet częściej. Z biegiem czasu kolejne skręcenia wydają się mniej poważne — ponieważ większość więzadeł była uszkodzona już wcześniej — ale to tylko pozory.

Drugim objawem jest obawa przed skręceniem. Część pacjentów nie ma wyraźnych skręceń, ale za to ma poczucie, że skręcenie zaraz się wydarzy. Takie osoby ograniczają swoją aktywność fizyczną, a nawet funkcjonują na stałe w stabilizatorze stawu skokowego.

Czasami pacjenci nie odczuwają niestabilności jako skręceń, ale regularnie po aktywności pojawia się ból i obrzęk w bocznej części kostki. U tych pacjentów często w badaniu klinicznym widzę niestabilność — i leczenie niestabilności jest rozwiązaniem nawracającego bólu.

Niestabilność stawu skokowego to inaczej skłonność do skręceń, zwichnięć stawu. Przyczyną jest przewlekłe uszkodzenie więzadeł stawu powodujące ich niewydolność. W wyniku wydłużenia więzadeł staw przemieszcza się w niefizjologiczne ustawienia — czyli łatwo się skręca.
Stabilność stawu ocenia lekarz wykonując testy manualne — dwa podstawowe to test szuflady i pochylenia. Dodatkowe testy sprawdzają inne uszkodzenia, które mogą występować w niestabilności (na przykład przewlekłą niewydolność więzozrostu piszczelowo-strzałkowego). Testy fizjoterapeutyczne oceniają funkcję kończyny — na przykład Star Excursion Balance Test, Y-Balance Test. Testy fizjoterapeutyczne są ważne przy monitorowaniu terapii i przy podejmowaniu decyzji o powrocie do sportu. Stan więzadeł i pozostałych struktur stawu sprawdza się także w badaniach obrazowych — USG i rezonansie magnetycznym.
Testy na niestabilność stawu skokowego
Podstawowy test to test szuflady przedniej i pochylenia kości skokowej — oba wykonuje lekarz porównując stabilność stawu skokowego ze stroną przeciwną.
Niestabilność stawu skokowego – ćwiczenia
Odpowiednio dobrane ćwiczenia są pierwszym krokiem w leczeniu przewlekłej niestabilności. Potrzeba do nich oczywiście cierpliwości i systematyczności. Leczenie fizjoterapeutyczne prowadzi i nadzoruje fizjoterapeuta — dobrze jeśli współpracuje ściśle z ortopedą — to pozwala dobrać optymalne leczenie dla każdego pacjenta.

Tu nie ma jednej poprawnej odpowiedzi. Jak w wielu dziedzinach ortopedii, sposób leczenia zależy od stopnia uszkodzenia tkanek, historii problemu oraz przede wszystkim od oczekiwań ruchowych pacjenta. Decyzja o doborze optymalnego sposobu leczenia powinna być podjęta przez ortopedę posiadającego doświadczenie w leczeniu niestabilności stawu skokowego.

Leczenie operacyjne jest skuteczną metodą leczenia niestabilności stawu skokowego. Pacjenci mogą spodziewać się odzyskania stabilności stawu czyli ustąpienia nawracających skręceń i obrzęków stawu skokowego.

Oczywiście nie ma jednej odpowiedzi na to pytanie. Metod stabilizacji stawu skokowego jest wiele i wybór optymalnej najlepiej powierzyć ortopedzie specjalizującemu się w leczeniu stopy i stawu skokowego. Głównym czynnikiem, który biorę pod uwagę jest stan zachowania zerwanych więzadeł. Jeśli możliwa jest naprawa własnych więzadeł — jest to optymalny wybór — ta operacja najczęściej jest nazywana od nazwiska Brostroma. Przy całkowicie zniszczonych więzadłach konieczna jest rekonstrukcja przeszczepionym ścięgnem.

Nawykowe zwichnięcie, a dokładnie nawykowe skręcenie. O różnicy między skręceniem i zwichnięciem możecie usłyszeć tutaj.

Nawykowe skręcenie to inna nazwa przewlekłej niestabilności stawu skokowego. W tym przypadku dochodzi do wielokrotnych, w skrajnych przypadkach nawet codziennych skręceń kostki.

Skręcenie stawu skokowego często jest traktowane jako błahy uraz. W gabinecie ortopedycznym często widuję pacjentów, u których problemy zaczęły się od niedoleczonego skręcenia.

Tutaj przykład pacjenta z konfliktem kostnym na tle przewlekłej niestabilności.

Inne nazwy tego problemu:
Niestabilność stawu skokowego, niestabilność kostki, nawykowe zwichnięcie kostki, nawykowe skręcenie kostki, stabilność stawu skokowego, nawykowe skręcenie stawu skokowego.